آزمون استعداد تحصیلی

آزمون استعداد تحصیلی

این آزمون شامل ۲ مرحله آزمون کتبی سراسری و مصاحبه حضوری است.

در مرحله اول:

داوطلبانی که امتیاز بیشتری کسب کنند، به تعداد چند برابر ظرفیت برای انجام مصاحبه به دانشگاه‌ها معرفی می‌شوند.

یکی از مواد امتحانی آزمون کتبی در همه رشته‌ها، استعداد تحصیلی است.

GMAT  یا استعداد تحصیلی آزمونی برای سنجش توانایی، تجزیه و تحلیل و تصویرسازی ذهنی، تمرکز و سرعت عمل، قدرت و سرعت انتقال مفاهیم و هوش داوطلب به شمار می‌رود.

آزمون استعداد تحصیلی بومی‌سازی شده‌ و ترکیبی از آزمون‌های بین‌المللی GMAT و GRE است که در کنکور مقطع دکتری با نام آزمون استعداد تحصیلی شناخته می‌شود.

در ایران این آزمون  اولین بار در سال ۱۳۷۴ برای مقطع کارشناسی ارشد طراحی گشت.

همزمان با برگزاری آزمون دکتری از سال ۱۳۸۹در کنکور این مقطع، برای تمامی رشته‌ها به عنوان یکی از سرفصل‌های امتحانی مطرح شد.

در گذشته سؤالات آزمون‌های GMAT و GRE بین‌الملل عیناً ترجمه می‌شد که در حال حاضر تیم مجزایی برای طراحی تست‌های جدید داخلی برای این آزمون در سازمان سنجش وجود دارد  و می‌توان گفت کیفیت سؤالات آن هم از استاندارد داخلی خوبی برخوردار است.

نکته:

به علت ناشناخته بودن آزمون استعداد تحصیلی برای اکثر داوطلبان کنکور دکتری، این درس در کسب رتبه مطلوب در آزمون عمومی (مرحله اول) دکتری برای متقاضیان بسیار تعیین‌کننده و اثرگذار می‌باشد.

همیشه برای داوطلبان آزمون دکتری  این سؤال مطرح بوده که آیا مطالعه درس استعداد تحصیلی ضروری است و خواندن آن تأثیری در نمره نهایی آنها دارد؟

این ذهنیت به سبب نام خاص این درس برای برخی از داوطلبان ایجاد شده که این بخش از آزمون تنها به سنجش هوش و استعداد داوطلبان می‌پردازد و خواندن آن تأثیرخاصی نداشته و صرف نظر از آن هم مشکلی ایجادخواهد نکرد؛

پاسخدهی به سؤالات درس استعداد تحصیلی نیز همانند بسیاری از دروس دیگر نیازمند یادگیری مهارت‌های خاصی است که جز با مطالعه و تمرین حاصل نخواهند شد.

برخی از داوطلبان بدون مطالعه این درس توانسته‌اند نمرات متوسط به بالایی کسب نمایند اما نمی‌توان این واقعیت را نادیده گرفت که اگر این داوطلبان نیز وقت مناسبی به این درس اختصاص داده بودند می‌توانستند نمرات بالاتری به دست آورند.

توجه: استعداد تحصیلی در آزمون دکتری با دارابودن ضریب یک، در حدود ۱۷ درصد در نتیجه نهایی آزمون کتبی مؤثر است. برای پاسخ دادن به این سؤالات قطعاً به استعداد فردی نیز نیاز است و برخی با وجود مطالعه‌ی این درس باز هم نمی‌توانند نمره مناسبی از آن کسب نمایند.

نکته:

به علت سادگی یا دشواری سؤالات تخصصی برای برخی رشته‌ها، نقش تعیین کننده سؤالات عمومی در رتبه داوطلبان به خوبی احساس می‌شود.

همان‌طور که گفته شد، استعداد تحصیلی یکی از دروس بخش عمومی  آزمون کتبی دکتری نیمه‌ متمرکز است که به سنجش توانایی ذهنی و درک داوطلبین، قدرت تحلیل و استعداد آن‌ها می‌پردازد.

این بخش از  آزمون دکتری، در بسیاری از گروه‌ها، از قسمت‌های زیر تشکیل شده است:

۱ . درک مطلب

۲٫ منطقی (استدلالی): این بخش در گروه فنی و مهندسی سؤال نمی‌شود.

۳٫ تحلیلی

۴٫ کمیتی

۵٫ تجسمی(این بخش تنها از گروه فنی و مهندسی سؤال می‌شود)

در ادامه به توضیح کامل هر یک از این قسمت‌ها می‌پردازیم.

 به عبارتی دیگر،آزمون استعداد تحصیلی دارای ۲ بخش کلی (بخش کمیتی و بخش غیر کمی) و  ۷ نوع سؤال است:

الف: بخش کمیتی

در بخش کمیتی از آزمون دکتری، هدف سنجش میزان تسلط داوطلبان بر مفاهیم ریاضی و نیز هوش عددی می‌باشد که در آن سطح سؤالات طراحی شده برای گروه‌های آزمایشی متفاوت است.

بخش کمیتی در مجموع شامل سؤالات حل مسئله، سؤالات مقایسه‌های کمی، کار با داده‌های آماری، هوش عددی و هندسه می‌شود که هر بخش نکات و تکنیک‌های خاص خود را دارد که داوطلب می‌تواند با تمرین بر روی این تکنیک‌ها، شانس موفقیت خود را در این بخش افزایش دهد.

حل مسأله( Problem Solving ):

این سؤالات مسائلی از ریاضیات پایه، هندسه فضایی، نظریه اعداد، سؤالات هوش، حساب و دیفرانسیل و… را شامل می‌شوند.

سؤالات این قسمت برای داوطلبینی که رشته تحصیلی آن‌ها در دانشگاه مهندسی بوده، نسبتاً ساده است.

 کفایت دادهها (Data Sufficiency):

در این سؤالات توانایی شما در تحلیل مسائل کمی و تشخیص این‌که آیا اطلاعات داده شده برای حل آن کفایت می‌کند یا خیر سنجیده می‌شود.

برخلاف سؤالات قبلی، در سؤالات کفایت داده‌ها، حل مسأله و به دست آوردن پاسخ آن لازم نیست؛

بلکه تشخیص این مهم است که آیا می‌توانید مسأله را با اطلاعات داده شده حل کنید یا خیر.

ترکیب شکل و عدد

ب: بخش غیر کمی

سؤالات منطقی(Critical)- (استدلالی):

سؤالات این قسمت به این صورت است که ابتدا یک گزاره در حد یک پاراگراف مطرح می‌شود و داوطلب باید بر اساس برداشتی که از پاراگراف داشته است یکی از گزینه‌ها را انتخاب کند.

شناخت انواع استدلال، چگونگی تضعیف یا تقویت یک استدلال، ایجاد فرضیه برای استدلال یا نتیجه‌گیری از آن  مهارت‌های مورد نیاز این  بخش هستند.

 نکته: این بخش در گروه فنی و مهندسی سؤال نمی‌شود.

برای پاسخگویی به سؤالات این آزمون لازم است موقعیتی را که در هر سؤال مطرح شده مورد تجزیه و تحلیل قرار دهید و سپس گزینه‌ای را که فکر می‌کنید پاسخ مناسب‌تری برای سؤال است، انتخاب نمایید.

تخصص و اطلاعات زیاد برای پاسخ به این سؤالات نیاز نیست;

تنها باید سؤال را به دقت بخوانید و با توجه به واقعیت‌های مطرح‌شده در سؤال و نتایجی که بیان شده و یا بیان نشده، ولی قابل استنتاج اهستند، پاسخی را که صحیح‌تر به نظر می‌رسد انتخاب کنید.

توجه: سؤالات منطقی قدری پیچیده و مبهم بوده و پاسخ‌گویی به آنها به دقت، تمرکز و زمان قابل توجه نیاز دارد.

سوالات چند قانونی (تحلیلی analyzing):

در این سؤالات که در آزمون دکترا با عنوان سؤالات تحلیلی می‌آیند، یک مسأله تشریح می‌شود که در آن برای رسیدن به یک راه حل مشخص، باید یک سری محدودیت‌ها و قوانین رعایت شود.

نکته: دانش ریاضی، قدرت تحلیل ذهنی و هوش برای پاسخ به این سؤالات، ضروری است.

توجه: سؤالات بخش تحلیلی، مسائلی هستند که نیاز به هیچ پیش‌فرض ذهنی ندارند.

.برای پاسخ به این سؤالات باید سه گام اصلی طی شوند:

۱٫ مدل سازی مسئله تعریف شده بر اساس قواعد موجود

۲ . خلاصه کردن قواعد بر اساس مدل بدست آمده

۳٫ پاسخ به سؤالات براساس مدل و قواعد مسئله

 

در این بخش دو متن تخصصی چندپاراگرافی و چند سوال مرتبط با هر گروه آزمایشی طرح می‌شود که متقاضی باید بعد از مطالعه‌ی دقیق متن به انواع سؤالات کلی و جزئی پاسخ دهد.

در این سؤالات توانایی افراد در درک، تجزیه و تحلیل و به کار بردن اطلاعات و مفاهیمی که در متن آمده، سنجیده می‌شود. به بیان دیگر طراحان سؤال، در صدد هستند تا بدانند شما از پس مهارت‌هایی چون: فهمیدن منظور اصلی متن. نتیجه‌گیری منطقی از متن. یافتن اطلاعاتی خاص در متن.  تسلط در انتخاب عنوان برای متن و … برمی‌آیید یا خیر.

نکته: سرعت عمل کلید موفقیت شما در این نوع سؤالات است.

 سؤالات تجسمی(Visual):

در این سؤالات صرفاً هدف سنجش قدرت تجسم و میزان دقت و هوش تصویری داوطلبان می‌باشد.

در این بخش انواع اشکال در فضای دو و سه بعدی نمایش داده می‌شود;

داوطلب باید در کمترین زمان و با بیشترین دقت، ارتباط بین اشیا را در حالت‌های مختلف دوران یافته درک نمایند.

توجه: این سؤالات ویژه استعداد تحصیلی رشته‌های فنی- مهندسی مقطع دکترا می‌باشد.

نکته:

ذکر این نکته ضروری است که سؤالات کفایت داد‌ه‌ها، ترکیب شکل و عدد و نیز سؤالات تجسمی ویژه رشته‌های فنی- مهندسی است و سایر سؤالات بین همه رشته‌ها مشترک است.

توجه مهم:

یک ویژگی متمایز آزمون استعداد تحصیلی در مقطع دکترا آن است که در این سؤالات از میان گزینه‌ها، ممکن است دو مورد صحیح باشد و یا حتی هیچ کدام صحیح نباشد.

بنابر قرارداد، اگر در سؤالی دو گزینه صحیح باشد:

داوطلب باید گزینه ۵ و اگر هیچ گزینه‌ای صحیح نباشد، گزینه ۶ را انتخاب کند.

این امر باعث شده تا پیچیدگی این آزمون دوچندان شود.

عمده سؤالات این بخش شامل دو قسمت است:

 تشخیص الگوی تغییر یک شکل:

در این سؤالات باید روند تغییرات یک شکل را در نمونه‌های داده شده دنبال کرد تا شکل نهایی را براساس الگوی بدست آمده مشخص کرد.

اشکال سه بعدی:

در این سؤالات که بخش قابل توجهی از سؤالات تجسمی می‌باشند.

از داوطلب خواسته می‌شود تا به تعیین مکعب‌ها با تعداد مشخص وجوه رنگی، تعیین تعداد وجوه قابل مشاهده و غیرقابل مشاهده، تجزیه و ترکیب اشکل سه بعدی و رسم پلان و نمای اشکال سه بعدی و … بپردازد.

 

دفترچه راهنمای آزمون ورودی دوره دکتری (Ph.D) سال ۱۳۹۷

ضرایب درس استعداد تحصیلی

استعداد و آمادگی تحصیلی در آزمون سراسری کارشناسی ارشد


استعداد تحصیلی ویژه رشته مدیریت، مدل بومی شده آزمون GMAT بین المللی می‌باشد که در طی این سال‌ها دستخوش تغییراتی شده است و روند سؤالات نشان می‌دهد که به استانداردهای آزمون بین المللی نزدیک شده است.

این مبحث در ایران یکی از موارد امتحانی آزمون ورودی مقطع کارشناسی ارشد دانشگاه‌های سراسری و آزاد گروه مدیریت اجرایی (مدیریت اجرایی، MBA  و مدیریت شهری)  بوده و به صورت یک آزمون مستقل برگزار نمی‌‌شود.

برخی دانشگاه‌ها و مراکز آموزشی مانند نوبت دوم دانشگاه صنعتی شریف، پلی تکنیک تهران و سازمان مدیریت صنعتی نیز در طول سال‌های گذشته از GMAT در آزمون‌های ورودیشان که به طور مستقل برگزار شده است، استفاده کرده‌اند.
از سال ۱۳۷۴ تا ۱۳۸۵، آزمون استعداد تحصیلی تنها شامل:

سه مبحث حل مساله، استدلال منطقی و کفایت داده ها بود، در طول این سال‌ها آزمون «استعداد و آمادگی تحصیلی» ۴۰ سؤال شامل:

۱۵ سؤال حل مسأله، ۱۵ سوال استدلال منطقی و ۱۰ سؤال کفایت داده ها بوده است.

اما  از سال ۱۳۸۶ به بعد، با اضافه شدن مباحث درک مطلب و تصحیح جملات به آزمون، بودجه‌بندی سؤالات تغییر کرد.

هم اکنون آزمون  از ۴۰ سؤال به شرح زیر تشکیل شده است:

حل مسأله ۱۰
استدلال منطقی ۱۰
کفایت داده ها ۱۰
درک مطلب ۵
تصحیح جملات ۵

استعداد و آمادگی تحصیلی در آزمون کارشناسی ارشد دانشگاه آزاد

یکی از مواد امتحانی در آزمون کارشناسی ارشد رشته مدیریت اجرایی و مدیریت شهری دانشگاه آزاد نیز که از سال ۱۳۷۶ برگزار می‌گردد، استعداد و آمادگی تحصیلی البته با ترکیبی متفاوت از GMAT بین المللی و استعداد تحصیلی در آزمون سراسری می‌باشد.
در آزمون دانشگاه آزاد، استعداد تحصیلی در سال‌های مختلف دستخوش تغییرات زیادی شده است.

در  سال۱۳۷۶ «استعداد و آمادگی تحصیلی» ۳۰ سوال از آزمون مدیریت اجرایی را به خود اختصاص داد که همه سؤالات از نوع حل مسأله بودند.

در سال ۱۳۷۸ نیز، ۳۰ سؤال از این مبحث طرح گردید که شامل ۲۰سؤال حل مسأله و۱۰ سؤال استدلال منطقی بود.

در طول سال‌های بعد تا سال ۱۳۸۸، همواره ۲۰ سال از «استعداد و آمادگی تحصیلی» طرح گردیده که به طور تقریبی شامل ۱۸سؤال حل مسأله و ۲ سؤال استدلال منطقی بوده است.

سؤالات حل مسأله عمدتاً شامل مسائلی از ریاضیات پایه، هندسه فضایی، نظریه اعداد، سؤالات هوش،حساب و دیفرانسیل و… می‌شود.

سؤالات این قسمت برای داوطلبانی که رشته تحصیلی آن‌ها در دوران دبیرستان ریاضی- فیزیک بوده نسبتاً ساده است.

نکته:  بودجه‌بندی سوالات حل مسأله در آزمون سراسری و آزاد تفاوت چشمگیری دارد:

در آزمون دانشگاه آزاد این سؤالات هم مباحث پایه ریاضیات را در بر می‌گیرد و هم سؤالاتی از مباحث حساب و دیفرانسیل پیشرفته (به خصوص مباحث انتگرال، مشتق، حد تابع، توابع نمایی و…).

لذا برای پاسخ دادن به این سؤالات تنها تسلط بر ریاضیات پایه کافی نیست.
از سال ۱۳۸۹، آزمون استعداد تحصیلی در کنکور آزاد در حوزه‌های امتحانی مختلف سؤالات متفاوتی را در برگرفت.

در برخی حوزه‌های امتحانی، تمرکز بیشتر بر سؤالات حل مسأله بوده و در برخی حوزه‌ها سؤالات استدلال منطقی و تصحیح جملات بیشترین سهم را داشته‌اند.